دائرةالمعارف شهر تبريز

www.tabrizinfo.com

 

رودخانه ها

رودخانه آجي‌چای

Textfeld:  
رود خانه آجی چای
    آجي‌چاي يا تلخه  ‌رود در 10 كيلومتري شمال تبريز در دره هاي كوه عينالي (سرخاب) جاري است. سطح حوضه آبريز آن 8547 كيلومتر مربع است.

    آبهاي دامنه هاي جنوبي سبلان، پس از طي مسافتي وارد منطقه آبريز اين رود شده، شورچاي از جنوب سراب و رودخانه پسلو و تاجيار  سراب، در ناحيه اندراب به هم پيوسته و شاخه اصلي آجي‌چاي را تشكيل مي‌دهند. آب اين رودخانه تا مهربان تا حدودي شيرين است ولي در ناحيه دوزدوزان به علت عبور از طبقات نمكي و قليايي، شور مي شود.

    آجي‌چاي مهمترين رود دشت تبريز است. در حوزه شمالي دشت تبريز هفت رود به نامهاي دريان، شبستر، سيس، صوفيان، سينيخ، گوبنات و باباباغي جاري است كه دو رود گوبنات و باباباغي به آجي‌چاي و بقيه در حوزه آجي‌چاي به درياچه اروميه مي‌ريزند.

اسكوچاي

    رودخانه اسكو از جبهه شمالي سلطان‌داغ از رشته كوههاي غربي سهند سرچشمه مي گيرد و رودخانه كندوان كه از ارتفاعات سهند غربي و از ارشد داغي جريان مي‌يابد، به اين رودخانه مي‌پيوندد و اين رودخانه مشتركاً اسكوچاي را به وجود مي‌آورند.

    دره اسكو، در سايه جريان آب رودخانه اسكو، داراي باغهاي ميوه و مزارع و كشتزارهاي پربركتي بوده و يكي از مراكز عمده كشاورزي و باغداري حومه تبريز محسوب مي شود.

توفارقان چاي

    رودخانه توفارقان چاي از ديواره غربي كوهستان سهند، تقريباً از ارتفاع 3000 متري،‌ از ذوب برف سنگين سهند و آب چشمه‌سارهاي متعدد سرچشمه گرفته و در مسير خود روستاهاي متعددي را مشروب ساخته، از جنوب آذرشهر مي گذرد.

    رودخانه توفارقان پس از عبور از آذرشهر و گوگان و روستاي تيمورلو به درياچه اروميه مي‌ريزد. طول اين رودخانه 56 كيلومتر بوده و جريان آن از شرق به غرب مي‌باشد. بر روي اين رودخانه در مسير جاده تبريز مراغه يك پل قديمي و دو پل جديد ساخته شده است.

دوزال چاي

    رودخانه دوزال در دهستان ديزمار غربي ، از شمال ارتفاعات ايري داغ  و كوه بزرگ جلا داغ و آغ داغ به ارتفاع 3800 متر كه دامنه هاي جنوبي آن مشرف به جلگه تبريز است، سرچشمه گرفته و در قسمت عليا ايري چاي خوانده مي شود.

سيد آوا چاي

    آبادي سعيدآباد در كنار رودخانه تقريباً پرآبي بنا شده است كه از كوه هرم‌داغي و كمال‌داغي و از جبهه شمالي كوهستان سهند سرچشمه مي گيرد. منشاء آب اين رودخانه، برف‌هاي سنگين كوهستان سهند مي‌باشد. جريان اين رودخانه جنوبي شمالي است و در سرچشمه اش روستاي شهر خزان قرار دارد.

ليقوان‌چاي

    ليقوان‌چاي از دامنه هاي شمالي رشته كوهستان سهند سرچشمه مي گيرد. به علاوه چشمه‌سارهاي متعددي از دره هاي شرقي و غربي ليقوان به آن پيوسته، در مجموع رود پرآبي را تشكيل مي‌دهند. اين رودخانه پس از گذشتن از دره باسمنج، روستاي بارنج در شمال كوي ولي‌عصر تبريز، وارد منطقه تبريز شده، از وسط شهر در امتداد كوه عينالي پيش رفته و مهرانرود يا ميدان چايي نام مي گيرد و در نهايت به رودخانه آجي‌چاي وارد مي شود.

www.tbzmed.ac.ir برگرفته از سايت: